De exchange van mijn cliënt bestaat niet meer, hoe reconstrueer ik die historie dan?

Hoe werkt cryptohistorie reconstrueren als de exchange niet meer bestaat?

U reconstrueert de historie door de on-chain route als vervanging van het ontbrekende exportbestand te gebruiken: elke storting naar de exchange en elke opname daaruit is een transactie op de blockchain, met datum, bedrag en adressen. Rond die vaste punten wordt de rest van de historie opgebouwd uit stukken die uw cliënt zelf nog heeft.

Het exportbestand van een exchange is in feite een samenvatting van twee soorten gegevens. Het eerste deel betreft wat er het platform in en uit ging; dat deel staat ook op de keten. Het tweede deel betreft wat er binnen het platform gebeurde, zoals aankopen met euro’s, ruil tussen munten en interne overboekingen; dat deel stond alleen in de administratie van het platform. Valt het platform weg, dan blijft het eerste deel dus bestaan, en daar begint het cryptohistorie reconstrueren.

De fiscale kapstok voor dit werk vindt u op de pagina over cryptobezit overzichtelijk voor de aangifte en box 3. Daar staat hoe een onderbouwing per peildatum is opgebouwd; deze blog gaat over het deel van de historie dat bij een verdwenen platform ontbreekt.

Welke bronnen blijven er over als het exportbestand ontbreekt?

Als het exportbestand ontbreekt, blijven er in de regel vijf bronnen over, en samen dekken die een groot deel van de historie. Wij brengen ze in een vaste volgorde in kaart, zodat elke bron wordt gecontroleerd aan de hand van de andere.

1. De keten: stortingen en opnames tussen de exchange en wallets van uw cliënt, met transactiehash.
2. Bankafschriften: de euro-overboekingen naar en van de exchange, met datum en bedrag.
3. Bevestigingsmails: meldingen van aankopen, stortingen en opnames die het platform destijds verstuurde.
4. Eerdere overzichten: oude exports, jaaroverzichten of aangiften waarin het cryptobezit al eens is opgenomen.
5. Gegevens uit de afwikkeling: als het platform onder een curator of in een afwikkeling is gestopt, de gegevens die daarbij aan klanten worden verstrekt.

Die laatste bron verschilt sterk per platform. Onder de Europese verordening voor cryptoactiva moeten aanbieders een plan hebben voor een ordelijke afwikkeling van hun activiteiten, dat laat zien dat zij kunnen stoppen zonder hun klanten onnodig economisch nadeel te bezorgen (ESMA, MiCA artikel 74). Voor platforms die jaren geleden zijn gestopt, gold die verplichting nog niet, en daar is de keten vaak de enige bron die volledig is gebleven.

Het begrip on-chain staat voor precies dit onderscheid: gegevens die op de blockchain zelf zijn vastgelegd, los van de administratie van een platform.

Wat laat de keten wel en niet zien?

De keten laat zien welke bedragen wanneer tussen de exchange en de wallets van uw cliënt zijn verplaatst, en laat niet zien wat er binnen de exchange met die bedragen is gebeurd. Dat onderscheid bepaalt welke delen van de historie vaststaan en welke delen met aanvullende stukken worden onderbouwd.

Een opname naar een eigen wallet is op de keten goed te herkennen. Het bedrag komt binnen op een adres dat uw cliënt beheert, vanaf een adres dat bij de exchange hoort, en het tijdstip valt samen met de bevestigingsmail van destijds. Een storting in omgekeerde richting is op dezelfde manier te koppelen. Zo ontstaat per periode een saldo van wat er het platform in ging en wat eruit kwam.

Het verschil tussen die twee is het deel dat binnen het platform is gebleven of daar is omgezet. In het rapport wordt per periode benoemd welk deel op de keten is vastgesteld en welk deel steunt op mails, afschriften of eerdere overzichten.

De grens. Transacties buiten de blockchain, zoals contante betalingen of interne boekingen binnen een exchange, zijn niet zichtbaar in blockchaingegevens. Die worden alleen meegenomen als er onderliggende stukken beschikbaar zijn.

Casus. Een fiscalist moest voor een cliënt de aankopen onderbouwen van munten die jaren eerder waren gekocht via een exchange die inmiddels was gestopt. De cliënt had geen export, alleen een reeks oude mails en de bankafschriften uit die jaren.

Op de keten waren drie opnames van de exchange naar een wallet van de cliënt te vinden, elk op de dag van een bevestigingsmail. De bankafschriften toonden de euro-overboekingen naar de exchange in de weken daarvoor. Daarmee was per opname vast te stellen welke inleg eraan voorafging. Voor één periode ontbrak een mail; daar is in het rapport expliciet vermeld dat de koppeling steunt op bedrag en tijdstip en niet op een bevestiging van het platform. De fiscalist kon zo per jaar aangeven wat vaststond en waar een aanname lag.

Hoe sluit de reconstructie aan op uw fiscale dossier?

De reconstructie sluit aan op uw dossier doordat zij per jaar en per peildatum laat zien welk bezit er was en waarop dat steunt, zodat u als adviseur de fiscale kwalificatie kunt maken op vastgestelde feiten. Die kwalificatie blijft bij u; het rapport levert de feitelijke onderbouwing.

Dat onderscheid wordt belangrijker nu gegevens over cryptoactiva tussen belastingdiensten worden uitgewisseld. De Europese regels voor die uitwisseling gelden vanaf 1 januari 2026, en de eerste rapportage over dat jaar volgt in 2027 (Europese Commissie over DAC8). Over de jaren daarvoor bestaat geen melding van een aanbieder, en een verdwenen exchange zal die ook niet meer doen. Voor die jaren is cryptohistorie reconstrueren de enige manier om een onderbouwing te krijgen die u kunt aanleveren.

Het rapport volgt een vaste indeling, met onder meer de aangeleverde gegevens, de geraadpleegde bronnen, de bevindingen per onderdeel en een chronologisch overzicht. Niet elk rapport bevat alle onderdelen; bij een historische reconstructie ligt het accent op het chronologische overzicht. Welke partij een overzicht voor de aangifte opstelt en wat daarin hoort, leest u op de vraagpagina welke partij maakt cryptovermogen overzichtelijk voor de aangifte.

Hoe lang duurt een reconstructie en wat levert Paucitas aan?

Cryptohistorie reconstrueren voor een verdwenen exchange valt binnen de gewone doorlooptijden van Paucitas en levert door de ontbrekende historie vaak een omvangrijker dossier op. Paucitas levert een rapport met per transactie de bron, zodat u in uw dossier kunt verwijzen naar een vastgestelde regel in plaats van naar een schatting.

Een onderzoek van Paucitas duurt, afhankelijk van de omvang van het dossier en de urgentie, tussen een werkdag en twee weken. Een spoedrapport kan binnen een werkdag worden opgeleverd en in uitzonderlijke gevallen dezelfde dag. Een regulier onderzoek is doorgaans binnen drie werkdagen gereed. Bij dossiers met veel transacties, meerdere wallets of ontbrekende historie loopt de doorlooptijd op tot circa twee weken. Voor spoedopdrachten geldt een toeslag.

Aanlevering van gegevens verloopt digitaal of op kantoor. Per zaak wordt een aanleverlijst verstrekt waarin staat welke gegevens nodig zijn. Waar nodig begeleidt Paucitas het verzamelen en aanleveren daarvan.

Hoe wij met adviseurs samenwerken, staat op de pagina voor accountants en adviseurs. Wilt u de historie van uw cliënt laten reconstrueren, dan beoordeelt Paucitas eerst welke bronnen er nog zijn en wat daarmee is vast te stellen; zie herkomst van vermogen. Welke documenten verder in een fiscaal dossier horen, leest u in het verwante blog dossier voor de fiscus: welke documenten u echt nodig hebt. Voor een concreet dossier neemt u contact op met Paucitas.