Mijn cliënt heeft cryptovermogen dat ik niet kan plaatsen, hoe ga ik daarmee om?

Hoe toetst u het cryptovermogen van een cliënt dat u niet kunt plaatsen?

Een cliënt brengt vermogen in, en een deel bestaat uit crypto waarvan u de oorsprong niet kunt herleiden. Uw beleid vraagt om onderbouwing, de cliënt zegt dat het gewoon gekocht is. Daartussen zit uw beoordeling, en die moet u later kunnen uitleggen.

De kern is steeds dezelfde lijn: met welk geld is de crypto gekocht, waar heeft het gestaan, en past de huidige omvang bij de inleg en de koersontwikkeling? Een saldo bij een exchange of in een wallet zegt iets over bezit, niet over herkomst. Juist dat verschil wordt in de praktijk vaak over het hoofd gezien.

Die aanpak sluit aan bij hoe Europese toezichthouders naar crypto kijken. De EBA heeft haar richtsnoeren over risicofactoren uitgebreid naar cryptodienstverleners, met de risicogebaseerde benadering centraal. Hoe hoger het risico, hoe verder uw toets moet gaan.

Wat is het verschil tussen onverklaard en onverklaarbaar cryptovermogen?

Onverklaard betekent: de stukken zijn er nog niet. Onverklaarbaar betekent: na onderzoek blijkt de herkomst niet te onderbouwen. Het eerste is een tussenstand, het tweede een conclusie. Alleen het eerste is uw startpunt.

Wie die twee door elkaar haalt, loopt risico op twee fouten. U wijst een cliënt af of doet een melding, terwijl een eenvoudige export het had opgelost. Of u accepteert een verklaring die niemand heeft gecontroleerd tegen wat op de blockchain staat. Beide fouten zijn te voorkomen, maar dan moet iemand de lijn echt nalopen.

Welke drie risicoklassen helpen bij de toets?

Een indeling in drie klassen geeft houvast. Welke klasse u toekent, hoort in uw eigen risicoanalyse thuis.

• Laag: een bescheiden bedrag, gekocht via een bekende exchange in de EU, met bankafschriften van de stortingen.
• Midden: een groter bedrag, verplaatst tussen exchanges of naar een eigen wallet.
• Hoog: oud bezit zonder stukken, platforms buiten de EU, mixers of een omvang die niet past bij het profiel.

DNB beschrijft in de Good Practices SIRA dat een instelling doorlopend nagaat waar integriteitsrisico’s zitten. Cryptovermogen van een cliënt is daar een concreet voorbeeld van. De begrippen achter de toets staan bij KYC en AML.

Twijfelt u in welke klasse een cliënt valt? Leg het aan Paucitas voor, vaak is er snel een eerste beeld. Neem contact op of bel 020 244 5774.

Wanneer vraagt u door bij een cliënt met crypto?

Zodra verklaring en stukken niet op elkaar aansluiten. Denk aan een saldo dat groter is dan inleg plus koersstijging verklaart, een periode zonder stukken, of een wallet waarvan de cliënt de adressen niet kan noemen. Dat zijn signalen om verder te kijken, geen conclusies. Het kan goed in orde zijn. Het kan ook zijn dat er iets ontbreekt.

Doorvragen werkt het best met concrete verzoeken, zoals de eerste stortingen en de volledige export per exchange. Een cliënt die zijn crypto eerlijk heeft verkregen, kan die stukken vaak aanleveren, ook als dat even duurt. Voor de cliënt zelf is er een pagina die u kunt doorsturen: cryptowinst eerlijk verkregen aantonen.

Voorbeeld uit de praktijk

Een vermogensbeheerder kreeg een nieuwe cliënt met een flink cryptosaldo bij een Europese exchange. De cliënt zei vroeg te hebben gekocht, maar had alleen een recent jaaroverzicht. De beheerder plaatste het vermogen voorlopig in de hoogste klasse.

De reconstructie liet zien dat het saldo jaren eerder via een eigen wallet was binnengekomen, en daarvoor van een andere exchange met stortingen vanaf de eigen bankrekening. Eén klein deel bleef open. Het grootste deel kon de beheerder als verklaard aanmerken, en de open vraag kon hij gericht aan de cliënt voorleggen.

Paucitas hecht veel waarde aan privacy en deelt nooit persoonlijke gegevens van cliënten. Dit is een samengesteld voorbeeld: namen, bedragen en details wijken af. De situatie is wel zoals wij die in de praktijk tegenkomen.

Wat Paucitas voor u doet

Paucitas zoekt alles uit: de transacties, de route van het geld van aankoop tot huidig saldo, de platforms en wallets, de documenten en de tijdlijn. Daarbij leest Paucitas ook de relevante documenten, e-mails en andere communicatie uit, zodat er een volledig beeld ontstaat van waar al het geld vandaan kwam en naartoe ging, stap voor stap. Paucitas doet alle tracing zelf, zonder tracing-tools. U krijgt een rapport dat iedereen stap voor stap kan nalopen en begrijpen, met apart benoemd wat niet is vast te stellen. Zo ziet u precies welk deel verklaard is en welk deel niet.

• Wat u mag verwachten: vroeg in het traject laat Paucitas weten welke overgangen sluiten en waar stukken ontbreken.
• Kosten: elk onderzoek is maatwerk. U krijgt vooraf een offerte op maat die we samen doornemen, zonder verrassingen.
• Doorlooptijd: van dezelfde dag tot circa twee weken.

Paucitas geeft geen fiscaal of juridisch advies en neemt geen beslissing over de cliëntrelatie. Die blijft bij u. Paucitas levert de feiten waarop u kunt beslissen, en waar een melding nodig is, is het rapport daarvoor een duidelijke onderbouwing. Hoe wij met adviseurs samenwerken, leest u op voor accountants en adviseurs. De werkwijze staat onder herkomst van vermogen, en voor ondernemingen is er vermogensverificatie: crypto op de balans.

Bronnen: EBA, richtsnoeren risicofactoren voor cryptodienstverleners (Engels); DNB, Good Practices SIRA.