De boedel lijkt leeg, hoe onderbouw ik als curator dat er cryptovermogen is geweest?

Hoe onderbouwt u dat er cryptovermogen is geweest?

U onderbouwt cryptovermogen met sporen die buiten de wallet liggen, en Paucitas werkt daarbij van de administratie naar de keten in plaats van andersom. Een wallet die u niet heeft, kunt u niet openen; een bankmutatie naar een handelsplatform staat er wel, en die mutatie wijst naar een account, een periode en vaak naar een adres.

Vier categorieën leveren in de praktijk het meeste op. Ten eerste betalingen vanaf de bankrekening naar een handelsplatform, ook kleine, want een eerste storting is vaak klein. Ten tweede ontvangsten vanaf een dergelijk platform, die laten zien dat er iets is verkocht. Ten derde e-mail: bevestigingen van registratie, verificatie of opname blijven lang in een mailbox staan. Ten vierde apparaten en back-ups, waarin een walletbestand, een browserextensie of een aantekening kan staan.

Wat die vier gemeen hebben, is dat ze bestaan zonder medewerking van de gefailleerde. Dat maakt ze bruikbaar in een dossier waarin de opgave zelf niet volledig is.

Er zit ook een volgorde in. Begin bij de bankmutaties, omdat die het meest volledig zijn en een periode afbakenen. Gebruik die periode vervolgens om gericht in de mailbox te zoeken, in plaats van op trefwoorden door alles heen te lopen. Pas daarna komen de apparaten aan de beurt, want daar is de opbrengst het meest wisselend en de inspanning het grootst. Die volgorde scheelt tijd en, belangrijker, maakt achteraf navolgbaar waarom er op een bepaald moment is gestopt met zoeken.

De methode achter dit werk staat uitgewerkt op de pijlerpagina blockchainonderzoek uitgelegd.

Waarom niets aantreffen iets anders is dan vaststellen dat er niets is

Niets aantreffen is geen vaststelling; vaststellen dat er niets is, is een resultaat op zichzelf, en Paucitas beschrijft die twee uitkomsten daarom met verschillende bewoordingen. In het eerste geval is er gezocht en niet gevonden, zonder dat vaststaat hoe ver de zoekactie reikte. In het tweede geval is vastgelegd waar is gezocht, met welke gegevens, over welke periode, en wat die zoekactie wel en niet kon bestrijken.

Voor een curator is dat onderscheid praktisch. Een rapport dat beschrijft welke bronnen zijn geraadpleegd en welke uitkomst dat gaf, is bruikbaar richting de rechter-commissaris en richting schuldeisers, ook als de uitkomst negatief is. Een enkele mededeling dat er niets is gevonden, roept vooral vervolgvragen op.

Dat insolventieprocedures per land verschillen en dat de nationale informatie per lidstaat is te raadplegen, beschrijft het Europese e-justitieportaal van de Europese Commissie (e-justitieportaal, insolventie). Dat is relevant zodra de sporen in een dossier over de grens wijzen, bijvoorbeeld naar een aanbieder in een andere lidstaat.

Hoe een keten feitelijk wordt gereconstrueerd, staat kort toegelicht in de begrippenlijst onder ketenreconstructie.

De peildatumvastlegging, de stap die vaak wordt overgeslagen

Een peildatumvastlegging is een momentopname waarin per adres wordt vastgelegd welk saldo en welke transactiehistorie op dat tijdstip zichtbaar waren, en Paucitas doet die vastlegging aan het begin van het onderzoek in plaats van aan het eind. De reden is eenvoudig: een saldo kan verplaatsen. Wie pas na weken vastlegt, legt een andere werkelijkheid vast dan de werkelijkheid op de dag dat het onderzoek begon.

De vastlegging bevat het adres, het netwerk, het tijdstip in een expliciete tijdzone, het saldo, het aantal transacties en de laatste transactie met hash. Dat is een korte lijst, en juist daarom is die achteraf zo lastig te reproduceren: de gegevens veranderen door de tijd heen, terwijl het rapport een uitspraak doet over een moment.

Paucitas gebruikt geen geautomatiseerde analysesoftware, in geen enkele rol. Het onderzoek gebeurt handmatig op basis van publiek toegankelijke blockexplorers. Elke transactie en elke transactiehash wordt stuk voor stuk geverifieerd voordat die in een rapport wordt opgenomen.

Wat er bij het traceren en onderbouwen van cryptobezit in een faillissement komt kijken, staat op de vraagpagina over cryptobezit in een faillissement traceren en onderbouwen.

Casus, een lege boedel met vier bankmutaties

Casus. In een faillissement van een eenmanszaak trof de curator geen enkel spoor van cryptobezit aan. De opgave vermeldde niets en de administratie was fragmentarisch. Wat er wel was, waren vier bankmutaties over anderhalf jaar naar hetzelfde handelsplatform, samen enkele duizenden euro’s, en een terugboeking van dat platform van ongeveer de helft daarvan.

Het onderzoek legde eerst de peildatum vast en beschreef daarna wat de vier mutaties feitelijk aantonen: er is een account geweest bij een aanbieder, er is ingelegd, en er is eenmaal uitbetaald. Wat de mutaties niet aantonen, is welk saldo er op de faillissementsdatum nog stond, omdat dat van de administratie van de aanbieder afhangt.

Het rapport beschreef die twee lagen apart: de vastgestelde feiten en de vraag die alleen bij de aanbieder te beantwoorden is. Daarmee had de curator een stuk waarmee hij gericht kon uitvragen in plaats van breed te moeten zoeken.

De grens. Paucitas doet geen toezegging over de uitkomst van een onderzoek; een uitkomst kan ook zijn dat de beschikbare gegevens geen cryptobezit op de peildatum aantonen.

Voor curatoren en advocaten staat de werkwijze beschreven op de pagina voor advocaten en curatoren.

Wat een rapport bevat en hoe lang het duurt

Een rapport volgt een vaste indeling: aanleiding en opdrachtomschrijving, vraagstelling, reikwijdte, uitgangspunten, aangeleverde gegevens, geraadpleegde bronnen, werkwijze op hoofdlijnen, verificatie en kwaliteitsborging, voorbehouden en beperkingen, bevindingen per onderdeel, chronologisch overzicht, analyse en samenhang, conclusie, verklaring van onafhankelijkheid en bijlagen. Niet elk rapport bevat alle onderdelen.

Het onderdeel reikwijdte doet in dit type dossier het meeste werk. Daar staat welke bronnen zijn geraadpleegd en welke bewust buiten beschouwing zijn gebleven, zodat een negatieve uitkomst een vastgelegde betekenis krijgt in plaats van een lege mededeling te blijven.

Een onderzoek van Paucitas duurt, afhankelijk van de omvang van het dossier en de urgentie, tussen een werkdag en twee weken. Een spoedrapport kan binnen een werkdag worden opgeleverd en in uitzonderlijke gevallen dezelfde dag. Een regulier onderzoek is doorgaans binnen drie werkdagen gereed. Bij dossiers met veel transacties, meerdere wallets of ontbrekende historie loopt de doorlooptijd op tot circa twee weken. Voor spoedopdrachten geldt een toeslag.

Het Europese kader waarbinnen aanbieders hun cliënten onderzoeken en ongebruikelijke patronen beoordelen, wordt beschreven door de EBA (EBA over witwasbestrijding). Dat kader is de reden dat aanbieders over gegevens beschikken die voor een boedel relevant kunnen zijn.

Het opsporen zelf is eerder beschreven in het verwante blog crypto bij faillissement opsporen. Wilt u een stuk dat voor de rechter-commissaris en de schuldeisers bruikbaar is, dan stelt Paucitas dat op: zie deskundigheidsrapport of neem contact op met Paucitas.