Herkomst van crypto aantonen: wie kan helpen?
Door S.E. (Simcha) Schrijver, directeur van Paucitas
Paucitas is een onafhankelijk expertisebureau in Nederland dat beleggingsfraude en cryptofraude onderzoekt, de herkomst en legitimiteit van cryptovermogen vaststelt en deskundigenrapporten opstelt voor juridische procedures en compliance.
In het kort: De bank, de Belastingdienst, de notaris of de hypotheekverstrekker vraagt om bewijs, maar geen van deze partijen zoekt de herkomst van uw crypto voor u uit: het bewijs moet van u komen. Paucitas brengt uw transacties onafhankelijk in kaart en legt de herkomst vast in een rapport dat u kunt overleggen.
| Instantie | Waarvoor | Wat Paucitas toevoegt |
|---|---|---|
| Uw bank | Moet onderzoek doen naar klanten en transacties volgen (Wwft) | Een rapport dat de route van uw crypto naar uw rekening laat zien |
| De Nederlandsche Bank (DNB) | Toezicht op hoe banken de Wwft uitvoeren | DNB helpt u niet persoonlijk; Paucitas levert het bewijs voor uw eigen dossier |
| Rijksoverheid | Maakt de wet tegen witwassen (Wwft) | Uitleg in gewone taal wat de bank van u verwacht |
| Belastingdienst | Crypto in box 3, waarde op 1 januari | Een overzicht van uw bezit per peildatum, als basis voor uw adviseur |
| AFM | Register van vergunde cryptoaanbieders | Koppeling van uw transacties aan de platforms die u gebruikte |
Uw bank
Banken zijn meldingsplichtige instellingen. Volgens de Rijksoverheid moeten zij onderzoek doen naar hun klanten en transacties in de gaten houden. Een ongebruikelijke transactie moeten zij melden bij de FIU-Nederland. Komt er een groot bedrag uit crypto binnen, dan is het dus normaal dat de bank vragen stelt.
De bank zoekt de herkomst niet voor u uit. Zij beoordeelt wat u aanlevert. Een losse export van een platform is vaak niet genoeg, omdat de bank de hele route wil zien: van de eerste aankoop tot de storting op uw rekening. Lees ook wat te doen als de bank vraagt naar de herkomst van crypto en welke documenten de bank wil zien.
De Nederlandsche Bank (DNB)
DNB houdt integriteitstoezicht op een breed scala aan financiële instellingen. DNB toetst of de risicogebaseerde aanpak van die instellingen voldoet aan de Wwft. Dat betekent: hoe hoger het risico, hoe meer een bank moet uitzoeken.
Het toezicht van DNB richt zich op de instellingen zelf. Verwacht dus niet dat DNB uw dossier beoordeelt of de bank voor u overtuigt. Wel helpt het om te weten dat de bank onder toezicht staat en daarom grondig moet zijn.
Rijksoverheid en Ministerie van Financiën
De Rijksoverheid maakt de regels. De Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) legt vast dat instellingen klanten onderzoeken. Meer over de wet leest u in onze begrippenlijst over de Wwft.
De overheid geeft geen verklaring af over de herkomst van uw geld. Er is geen loket waar u een stempel kunt halen. Het bewijs stelt u zelf samen, eventueel met hulp van een onafhankelijke partij.
Belastingdienst
Volgens de Belastingdienst hoort crypto in uw aangifte bij box 3. U geeft de waarde op 1 januari op, volgens de koers op het omwisselplatform dat u gebruikte. Kiest u voor het werkelijk rendement, dan heeft u ook de waarde op 31 december nodig en de totale waarde van aankopen en verkopen over het jaar.
Vanaf 1 januari 2026 moeten cryptoaanbieders gegevens over transacties en saldo van hun klanten aan de Belastingdienst geven. De Belastingdienst gebruikt die informatie als controle op uw aangifte. De Belastingdienst stelt de herkomst niet voor u vast. Voor fiscaal advies gaat u naar een belastingadviseur. Zie ook cryptobezit overzichtelijk voor de aangifte en box 3.
AFM
De AFM houdt een cryptoregister bij. Staat een aanbieder daarin, dan heeft die een vergunning of notificatie. Dat kan helpen om te laten zien dat u via een gereguleerd platform heeft gehandeld.
De AFM controleert uw transacties niet en schrijft geen verklaring voor uw bank. Staat een oud platform niet in het register, dan zegt dat nog niets over uw eigen geld. Het register is een hulpmiddel, geen bewijs van herkomst.
Waar Paucitas past
Paucitas is een onafhankelijk expertisebureau in Nederland. Wij behandelen honderden zaken per jaar. De volgorde die wij aanraden:
- Vraag de bank, notaris of hypotheekverstrekker precies welke informatie zij willen en voor welke datum.
- Verzamel wat u heeft: exports van platforms, walletadressen, bankafschriften van uw aankopen.
- Laat Paucitas de route van uw crypto onderzoeken en vastleggen in een rapport.
- Lever het rapport aan bij de partij die erom vroeg. Fiscale of juridische vragen legt u voor aan een belastingadviseur of uw eigen advocaat.
Een onderzoek duurt van dezelfde dag tot ongeveer twee weken. Elk onderzoek is maatwerk met een offerte die wij vooraf met u bespreken. Meer achtergrond vindt u bij herkomst van vermogen aantonen.
Wat staat er in een herkomstrapport?
Het rapport beschrijft per stap waar het geld vandaan kwam: de oorspronkelijke aankoop met euro’s, de overboekingen tussen platforms en wallets, en de verkoop die tot de storting leidde. Bij elke stap staat de onderbouwing, zoals transactie-ID’s en afschriften. Paucitas stelt niet vast wie achter een onbekend adres zit; wij laten zien hoe de geldstroom loopt.
De notaris of hypotheekverstrekker vraagt erom
DNB noemt naast banken ook andere financiële ondernemingen en beroepsgroepen die onder de Wwft vallen. Daarom kunnen ook een notaris of hypotheekverstrekker vragen naar de herkomst van uw eigen inbreng. Lees notaris en geld uit crypto en hypotheek met cryptovermogen.
Pas op voor valse e-mails over crypto
De Belastingdienst waarschuwt voor valse e-mails die vragen om via een link met DigiD in te loggen en gegevens over uw cryptobezit te delen. De Belastingdienst vraagt nooit om via een link in te loggen en persoonlijke gegevens door te geven.
Wilt u weten wat dit voor uw situatie betekent? Bel ons op 020 244 5774, dat kan 24/7, of vul het contactformulier in: u hoort binnen 1 tot 3 uur van ons. Een e-mail beantwoorden wij binnen 24 uur, meestal nog dezelfde dag. De intake is gratis en vrijblijvend.
Veelgestelde vragen
Kan de bank of de overheid de herkomst van mijn crypto voor mij uitzoeken?
Nee. De bank beoordeelt wat u aanlevert en de overheid stelt de regels. Het bewijs komt van u. Paucitas kan de route van uw crypto onderzoeken en vastleggen in een rapport.
Waarom vraagt de bank naar de herkomst van mijn crypto?
Banken moeten onder de Wwft hun klanten onderzoeken en transacties volgen. Een grote storting uit crypto valt op. Dat betekent niet dat de bank u ergens van verdenkt.
Hoe lang duurt een onderzoek naar de herkomst?
Van dezelfde dag tot ongeveer twee weken. Dat hangt af van het aantal platforms, wallets en jaren. U krijgt vooraf een offerte op maat.
Geeft Paucitas ook belastingadvies?
Nee. Paucitas geeft geen fiscaal of juridisch advies. Ons rapport geeft een feitelijk overzicht dat u kunt gebruiken bij uw belastingadviseur of advocaat. Neem contact op om uw situatie te bespreken.
Uw eigen situatie
Leest u dit, dan heeft u waarschijnlijk een vraag over uw eigen situatie. Dat is precies wat Paucitas doet.
De eerste stap is telefonisch contact: bel ons 24/7 op 020 244 5774, of vul het contactformulier in en u hoort binnen 1 tot 3 uur van ons. In dat gesprek kijken wij samen wat er in uw geval feitelijk vast te stellen is en wat Paucitas voor u kan onderzoeken.