Waarom vraagt mijn bank ineens naar de herkomst van mijn crypto?

Waarom vraagt mijn bank ineens naar de herkomst van mijn crypto?

Uw bank vraagt daarnaar omdat zij onder de Wwft de plicht heeft om de herkomst van het vermogen van haar klanten vast te stellen zodra een transactie afwijkt van het beeld dat zij van u heeft. Dat beeld verandert bijvoorbeeld als er na jaren van salarisbijschrijvingen ineens een bedrag van een handelsplatform binnenkomt.

Banken en exchanges vallen onder hetzelfde kader: zij moeten hun klant kennen en transacties monitoren. In Nederland ziet De Nederlandsche Bank toe op die verplichting; op de website van DNB staat welke rol de toezichthouder daarbij heeft. Op Europees niveau werkt de Europese Bankautoriteit richtsnoeren uit voor klantonderzoek en risicobeoordeling, te vinden via de Europese Bankautoriteit.

Wat vaak wordt onderschat: de vraag komt zelden op het moment van de transactie zelf. Wij zien in dossiers dat de bank pas maanden later belt, wanneer een periodieke herbeoordeling van het klantdossier plaatsvindt. Tegen die tijd zijn schermafbeeldingen verdwenen en zijn accounts opgeheven, en juist dan wordt de onderbouwing lastig.

Wat wil de bank precies zien als onderbouwing van cryptobezit?

Een bank wil een sluitende lijn zien van geld dat u aantoonbaar rechtmatig hebt verkregen, via uw aankopen en transacties, tot het bedrag dat nu op uw rekening binnenkomt. Dat is iets anders dan een verklaring dat u in crypto handelt: het gaat om stukken die elkaar bevestigen.

In de praktijk gaat het om deze categorieën:

• Bankafschriften van de oorspronkelijke stortingen naar een handelsplatform, met datum en bedrag.
• Transactieoverzichten en jaaroverzichten van elk platform dat u hebt gebruikt, inclusief opgeheven accounts.
• De cryptoadressen die u hebt gebruikt, met de bijbehorende transactiehash per boeking.
• Een sluitend overzicht van de aankoopmomenten, de peildatum en de waarde per peildatum.
• Onderliggende stukken voor alles wat niet op de blockchain zichtbaar is, zoals interne boekingen binnen een exchange of een onderhandse aankoop.

Paucitas legt die lijn vast in een rapport dat een derde kan narekenen, zonder dat de bank uw woord hoeft aan te nemen.

Wat is KYC bij een crypto exchange en waarom vragen ze dit bij grotere bedragen?

KYC, know your customer, is het klantonderzoek waarmee een exchange of bank vaststelt wie u bent, wat uw verwachte gebruik van de dienst is en waar uw geld vandaan komt. Bij grotere bedragen loopt het risicoprofiel op en mag de instelling niet volstaan met een identiteitscontrole alleen.

Dat verklaart waarom u bij een storting van enkele honderden euro niets merkt en bij een uitbetaling van een veelvoud daarvan opeens een informatieverzoek krijgt. Het begrip zelf leest u terug bij KYC en AML.

Wordt de twijfel niet weggenomen, dan kan een account bevroren worden, kan de relatie beëindigd worden en kan een melding volgen bij de Financial Intelligence Unit. Dat is geen straf en geen oordeel, maar het gevolg van een dossier dat niet compleet is.

Wat houdt verscherpt cliëntenonderzoek in en wat wordt er dan van mij verwacht?

Verscherpt cliëntenonderzoek, ook enhanced due diligence genoemd, betekent dat de instelling meer en diepere informatie opvraagt dan bij een standaardcontrole, omdat het risico hoger wordt ingeschat. Van u wordt dan verwacht dat u niet alleen zegt waar het geld vandaan komt, maar dat ook per stap onderbouwt.

Praktisch komt dat neer op drie dingen: een compleet beeld van alle gebruikte platforms en adressen, documenten die per bedrag herleidbaar zijn, en een toelichting die aansluit op wat er feitelijk op de blockchain te zien is. Zodra die drie op elkaar aansluiten, is de vraag beantwoord.

Mijn bank vraagt naar een specifieke transactie, hoe verantwoord ik die?

Een specifieke transactie verantwoordt u door de betaling terug te voeren op een aantoonbare bron en elke tussenstap vast te leggen met een controleerbare verwijzing naar de blockchain. Een audit trail die uit losse schermafbeeldingen bestaat, is geen verantwoording; een keten van transactiehashes met datum, bedrag en tegenpartij wel.

Paucitas reconstrueert die keten van het adres waarop u het bedrag ontving terug naar het punt waarop het vermogen is ontstaan, en beschrijft eerlijk tot waar de route navolgbaar is en waar de onzekerheid begint. Hoe zo’n reconstructie er in de praktijk uitziet, leest u in de casus waarin een hypotheek werd goedgekeurd na vermogensverificatie.

Paucitas gebruikt geen geautomatiseerde analysesoftware, in geen enkele rol. Het onderzoek gebeurt handmatig op basis van publiek toegankelijke blockexplorers. Elke transactie en elke transactiehash wordt stuk voor stuk geverifieerd voordat die in een rapport wordt opgenomen.

Hoe lever ik een navolgbare transactieverantwoording aan?

Een navolgbare transactieverantwoording levert u in zeven stappen aan, waarbij u pas begint met schrijven als de gegevens compleet zijn.

1. Vraag het informatieverzoek van uw bank schriftelijk op en noteer welke periode, welk bedrag en welke transactie het betreft.
2. Verzamel de bankafschriften van alle stortingen die u ooit richting een handelsplatform hebt gedaan.
3. Download bij elk platform het volledige transactieoverzicht en het jaaroverzicht, ook bij accounts die u niet meer gebruikt.
4. Noteer per wallet het adres en bewaar de transactiehash van elke boeking die bij de vraag hoort.
5. Leg vast wat er niet op de blockchain staat, zoals interne boekingen of contante aankopen, en zoek daar onderliggende stukken bij.
6. Laat de keten onafhankelijk vaststellen en vastleggen in een rapport, zodat de bank de reconstructie kan narekenen zonder uw uitleg nodig te hebben.
7. Lever het rapport en de bijlagen zelf aan bij uw bank, en houd de aanleverdatum vast in uw eigen dossier.

Deze route is bewust dezelfde als bij een aangifte of een informatieverzoek van de Belastingdienst, zodat u het dossier niet twee keer hoeft op te bouwen. Voor de fiscale kant is de meestgestelde verificatievragen rond box 3 en crypto een goed vervolg.

Wat kan een onderzoek naar de herkomst van vermogen niet vaststellen?

Een onderzoek naar de herkomst van vermogen stelt vast welke route het vermogen heeft afgelegd, en niet of uw bank die route voldoende vindt. Die grens is belangrijk, want daar begint het verschil tussen feitenvaststelling en belangenbehartiging.

• Paucitas geeft geen fiscaal of juridisch advies.
• Een rapport van Paucitas beperkt zich tot feitelijke waarnemingen en het onderzoek daarvan.
• Paucitas houdt zelf geen tegoeden onder zich en voert geen transacties uit namens clienten.
• Transacties buiten de blockchain, zoals contante betalingen of interne boekingen binnen een exchange, zijn niet zichtbaar in blockchaingegevens. Die worden alleen meegenomen als er onderliggende stukken beschikbaar zijn.
• Bij gebruik van mixers of privacygerichte netwerken is de keten niet altijd volledig te volgen. In dat geval wordt expliciet benoemd tot welk punt de route wel is vast te stellen.
• Paucitas doet geen toezegging over de uitkomst van een onderzoek.

Paucitas schrijft geen verklaring namens u en voert geen correspondentie met de compliance-afdeling van uw bank. Het rapport is van u; u bepaalt zelf aan wie u het geeft.

Wat kunt u zelf doen en wanneer volstaat dat niet?

U kunt zelf al veel doen: gegevens bewaren, overzichten downloaden en een tijdlijn maken van uw aankopen. Zolang uw historie op een of twee platforms staat en de bedragen klein en overzichtelijk zijn, komt u daar vaak mee weg.

Het volstaat niet meer zodra een van deze dingen speelt: een platform dat is opgeheven of niet meer bereikbaar is, tegoeden die over meerdere wallets en netwerken zijn verplaatst, een periode waarvan u geen overzicht meer hebt, of een bank die na uw eerste antwoord opnieuw doorvraagt. Dan is een onafhankelijke vaststelling van de keten de kortste weg.

Aanlevering van gegevens verloopt digitaal of op kantoor. Per zaak wordt een aanleverlijst verstrekt waarin staat welke gegevens nodig zijn. Waar nodig begeleidt Paucitas het verzamelen en aanleveren daarvan.

Wat staat er in het rapport en hoe lang duurt het onderzoek?

Een rapport van Paucitas volgt een vaste indeling: aanleiding en opdrachtomschrijving, vraagstelling, reikwijdte, uitgangspunten, aangeleverde gegevens, geraadpleegde bronnen, werkwijze op hoofdlijnen, verificatie en kwaliteitsborging, voorbehouden en beperkingen, bevindingen per onderdeel, chronologisch overzicht, analyse en samenhang, conclusie, verklaring van onafhankelijkheid en bijlagen. Niet elk rapport bevat alle onderdelen; de indeling wordt afgestemd op het doel waarvoor u het rapport nodig hebt.

Een onderzoek van Paucitas duurt, afhankelijk van de omvang van het dossier en de urgentie, tussen een werkdag en twee weken. Een spoedrapport kan binnen een werkdag worden opgeleverd en in uitzonderlijke gevallen dezelfde dag. Een regulier onderzoek is doorgaans binnen drie werkdagen gereed. Bij dossiers met veel transacties, meerdere wallets of ontbrekende historie loopt de doorlooptijd op tot circa twee weken. Voor spoedopdrachten geldt een toeslag.

Paucitas werkt met een vast tarief op basis van uw situatie. Soms hanteren wij in overleg een uurtarief, maar de uren worden altijd vooraf vastgezet, zodat u nooit voor verrassingen komt te staan. Er wordt niet met een onderzoek gestart voordat de kosten zijn doorgenomen en akkoord bevonden.

Paucitas reageert doorgaans binnen enkele minuten tot een uur en in vrijwel alle gevallen dezelfde werkdag.

Wat doen DNB en de Belastingdienst hierin en waar begint het werk van Paucitas?

De Nederlandsche Bank houdt toezicht op de manier waarop banken hun klantonderzoek inrichten, en de Belastingdienst beoordeelt of uw vermogen juist is aangegeven. Geen van beide stelt voor u vast waar uw crypto vandaan komt; dat blijft uw eigen onderbouwing.

Daar begint het werk van Paucitas: de feitelijke reconstructie van de keten en de vastlegging daarvan in een rapport dat u zelf aanlevert. Voor een fiscaal oordeel over uw aangifte verwijzen wij u naar een belastingadviseur, en voor een juridisch oordeel naar een advocaat of de bevoegde instantie.

Wilt u weten wat er in uw situatie nodig is, dan kunt u het dossier rustig doornemen in een gratis intake. Wij kijken mee naar wat u al hebt, benoemen wat ontbreekt en zijn eerlijk over wat wel en niet is vast te stellen. Meer over deze dienst leest u bij herkomst van vermogen aantonen.

Datum laatste herziening: 24 augustus 2026.