Crypto bij echtscheiding, nalatenschap en faillissement: vermogen vaststellen op de peildatum

In het kort

Bij een echtscheiding, nalatenschap of faillissement moet worden vastgesteld welk cryptovermogen er op de peildatum was, en dat is lastiger dan bij een bankrekening. Paucitas brengt dat vermogen onafhankelijk in kaart, waardeert het op de peildatum en legt alles vast in een rapport dat iedereen stap voor stap kan nalopen; over de verdeling nemen wij geen standpunt in. Bel ons 24/7 of vul het contactformulier in voor een gratis intake.

Bijgewerkt:

Simcha Schrijver, PaucitasTyler Dijst, PaucitasLiever direct iemand spreken? Bel 24/7020 244 5774

Waarom vraagt crypto in een juridisch traject aparte aandacht?

Paucitas legt uit: een bank levert op verzoek een saldo-opgave per datum. Voor crypto bestaat die partij niet. Tegoeden kunnen op een eigen wallet staan waar niemand anders bij kan, verspreid zijn over meerdere platforms, of vastzitten in producten waarvan de waarde niet in één bedrag te vangen is. Eén schermafbeelding uit een app is een momentopname die niet te controleren is.

Waarom een onafhankelijke vaststelling helpt

Digitale tegoeden zijn eenvoudiger buiten beeld te houden dan een rekening bij een Nederlandse bank. Dat is geen verwijt en geen aanname over de betrokkenen; het is een reden om de vaststelling niet aan een van de partijen over te laten. Een onafhankelijke inventarisatie voorkomt dat de discussie over de verdeling wordt gevoerd op cijfers die door één kant zijn aangeleverd.

Wat is een peildatum en hoe wordt de waarde daarop bepaald?

Een peildatum is de datum waarop het vermogen wordt vastgesteld. Welke datum dat is, bepaalt de advocaat, de notaris of de rechter, niet de onderzoeker. Paucitas rekent met de opgegeven datum en legt vast welke datum en welk tijdstip zijn gebruikt.

Hoe de waardering per positie werkt

De waardering gebeurt per positie: welke tokens, in welke hoeveelheid, op welk adres of bij welk platform, en tegen welke koers op dat moment. Voor elke koers staat de bron vermeld, zodat de tegenpartij dezelfde berekening kan overdoen. Wordt een positie niet op een liquide markt verhandeld, dan staat dat als voorbehoud in het rapport in plaats van dat er een bedrag wordt ingevuld.

Hoe wordt cryptobezit bij een echtscheiding in kaart gebracht?

Het onderzoek van Paucitas begint bij wat er is aangeleverd: exports van platforms, adressen van eigen wallets, bankafschriften met stortingen naar en van een exchange, en aangiften waarin cryptobezit staat. Die stukken worden naast elkaar gelegd om te zien of het beeld sluit. Daarna wordt op de blockchain gecontroleerd of er bewegingen zijn die niet in de administratie terugkomen.

Het resultaat is een overzicht per positie met de waarde op de peildatum, plus een chronologisch overzicht van de bewegingen in de periode die voor het dossier van belang is.

Wat als er een vermoeden is dat een deel buiten de boedel blijft?

Paucitas legt uit: een vermoeden is geen vaststelling, en het onderzoek behandelt het ook niet zo. Wat wel gebeurt, is nagaan of er aanwijzingen zijn buiten de aangeleverde administratie. Elk aanknopingspunt is een aanleiding om verder te kijken, geen conclusie.

Aanknopingspunten die vaak terugkomen
  • overboekingen van een gezamenlijke of privérekening naar een exchange, ook kleine en verspreide;
  • de aanschaf van een hardware wallet;
  • abonnementen op handelsplatforms;
  • cryptobezit dat in een eerdere aangifte stond en later uit beeld verdwijnt.

Het rapport beschrijft wat is waargenomen en wat daaruit wel en niet volgt. Of er iets is verzwegen, is een juridische vraag voor de rechter. De bevindingen komen in het deskundigheidsrapport waarmee een rechtbank of advocaat verder kan.

Wat komt er bij een nalatenschap of schenking op tafel?

Paucitas legt uit: bij een nalatenschap spelen drie vragen: bestaat het tegoed, is er nog toegang, en wat was het waard op het moment van overlijden. Erfgenamen en de notaris hebben een overzicht nodig dat op stukken is gebaseerd, niet op wat iemand zich herinnert. Bij een schenking gaat het om welke positie is overgedragen, wanneer, en tegen welke waarde.

Paucitas legt alleen de feitelijke kant vast. De fiscale en civielrechtelijke gevolgen zijn aan de notaris of de belastingadviseur.

Wat betekent dit voor een curator bij een faillissement?

Paucitas legt uit: een curator moet vaststellen wat tot de boedel behoort en of er vermogen is weggevloeid vóór het faillissement. Crypto valt vaak buiten de administratie die wordt aangetroffen. Het onderzoek richt zich dan op de vraag of er accounts of adressen zijn geweest, welke bewegingen daarop plaatsvonden en of daar een tegenprestatie tegenover stond.

Wat de curator ontvangt

De uitkomst is een chronologisch overzicht met per stap een verwijzing naar de onderliggende transactie, zodat de curator het kan gebruiken in zijn verslaglegging en, waar nodig, in een procedure. Of een overboeking aantastbaar is, is een juridische beoordeling voor de curator en de rechter-commissaris en staat niet in het rapport.

Wat als niemand meer bij de wallet kan?

Paucitas legt uit: geen toegang is iets anders dan geen vermogen. Wat er op een adres staat en wat er binnenkwam en uitging, blijft zichtbaar op de blockchain, ook als de sleutels weg zijn. De positie kan dus worden vastgesteld en gewaardeerd, ook als er niemand bij kan.

Weer toegang tot een eigen wallet

Bij verlies van toegang wordt onderzocht of herstel technisch mogelijk is, uitsluitend voor een wallet die rechtmatig in bezit is. Of dat lukt, hangt af van wat er nog is: een deel van de herstelzin, een bestand, een aantekening of een ander aanknopingspunt. Wij zeggen eerlijk wat in uw geval realistisch is. Paucitas vraagt uit zichzelf nooit om uw herstelzin of privésleutel; waar nodig begeleiden wij u zonder die gegevens zelf in te zien.

In het rapport staat uitdrukkelijk in welke mate er nog toegang is, omdat dat bepaalt hoe de positie in de verdeling kan worden meegenomen.

Wanneer treedt Paucitas op als deskundige of contra-expert?

Paucitas kan optreden in opdracht van één partij, waarbij het rapport als partijdeskundigheidsrapport wordt ingebracht, of op verzoek van beide partijen of de rechtbank, met vooraf vastgelegde vraagstelling. In beide gevallen blijft de inhoud gelijk: feitelijke waarnemingen met de onderbouwing erbij. Waar nodig lichten wij het rapport mondeling toe.

Contra-expertise op een bestaand rapport

Ligt er al een waardering of onderzoek en wordt de uitkomst betwist, dan beoordeelt een contra-expertise of het rapport zijn eigen conclusie draagt: is de peildatum consequent gebruikt, is de koersbron vermeld, zijn de adressen herleidbaar en zijn de beperkingen benoemd. Ontbreken die elementen, dan is dat op zichzelf een bevinding. Een second opinion is lichter en dient meestal om vóór een procedure te bepalen of een dossier sterk genoeg is.

Wat staat er in het rapport, wat kost het en hoe lang duurt het?

Een rapport van Paucitas volgt een vaste indeling, afgestemd op het doel. De uitgangspunten leggen vast welke peildatum en welke koersbron zijn gebruikt. Een onderzoek duurt van dezelfde dag tot circa twee weken, afhankelijk van de zaak. Elk onderzoek is maatwerk: u krijgt vooraf een offerte op maat die wij samen met u doornemen, zonder verrassingen.

De vaste indeling van het rapport
  1. Aanleiding en opdrachtomschrijving
  2. Vraagstelling
  3. Reikwijdte van het onderzoek
  4. Uitgangspunten
  5. Aangeleverde gegevens
  6. Geraadpleegde bronnen
  7. Werkwijze op hoofdlijnen
  8. Verificatie en kwaliteitsborging
  9. Voorbehouden en beperkingen
  10. Bevindingen per onderdeel
  11. Chronologisch overzicht
  12. Analyse en samenhang
  13. Conclusie
  14. Verklaring van onafhankelijkheid
  15. Bijlagen

Bij een boedelscheiding komt het aan op de verklaring van onafhankelijkheid. De eerste vraag van de wederpartij is of de onderzoeker belang heeft bij de uitkomst. Paucitas werkt niet in opdracht van een exchange, een leverancier of een platform, heeft geen belang bij de verdeling en werkt nooit tegen een vergoeding die van de uitkomst afhangt.

Het onderzoek stap voor stap
  1. Intake met u, de advocaat, notaris of curator. Vraagstelling en peildatum worden vastgelegd. De intake is gratis.
  2. Aanleverlijst met de benodigde exports, adressen, afschriften en aangiften; aanleveren kan digitaal of op kantoor.
  3. Inventarisatie van alle bekende posities per platform en per wallet.
  4. Controle op de blockchain: adressen nalopen en bewegingen buiten de administratie vastleggen.
  5. Waardering op de peildatum, per positie, met de gebruikte koersbron.
  6. Verificatie op een tweede bron of methode, daarna het rapport met de voorbehouden benoemd.
  7. Toelichting aan advocaat, notaris, curator of rechtbank waar dat nodig is.

Wie doet wat: advocaat, notaris, curator en onderzoeker?

Paucitas legt uit: de advocaat bepaalt de juridische strategie en de vraagstelling. De notaris regelt de akte en de afwikkeling bij een nalatenschap of schenking. De curator beheert de boedel. De onderzoeker stelt vast wat er feitelijk is en legt dat navolgbaar vast. Die scheiding bepaalt hoe zwaar een rapport weegt.

Paucitas geeft daarom geen advies over de verdeling, neemt geen standpunt in over wie waar recht op heeft en maakt geen fiscale gevolgtrekkingen. Paucitas stelt ook niet zelf vast aan wie een cryptoadres toebehoort, en houdt geen tegoeden onder zich.

Over de auteur

S.E. (Simcha) Schrijver is directeur en medeoprichter van Paucitas. Hij richt zich op blockchainonderzoek, het traceren van cryptovermogen, waarheidsbevinding, onderzoek naar beleggingsfraude en contra-expertise, en op het opstellen van deskundigen- en expertiserapporten voor particulieren, bedrijven, advocaten, rechtbanken en instanties. Hij verzorgde onder meer een NOvA-geaccrediteerde cursus over cryptovaluta, blockchain en wallets voor strafrechtadvocaten en -juristen.

Wat kunt u nu doen?

Een scheiding, een overlijden of een faillissement is vaak al zwaar genoeg. Wilt u weten welk cryptovermogen er op de peildatum was, neem dan gerust contact op met Paucitas; advocaten, notarissen en curatoren zijn net zo welkom als particulieren. Wij zeggen eerlijk wat er vast te stellen is. Eén export, adres of bankafschrift is genoeg om te beginnen.

Bel ons 24/7 op 020 244 5774 of vul het contactformulier in; u hoort binnen 1 tot 3 uur van ons. Mailt u liever, dan krijgt u binnen 24 uur antwoord, meestal nog dezelfde dag.

Korte antwoorden op losse vragen

Stelt u één concrete vraag, dan staat het antwoord kort en zelfstandig op de vragenpagina’s; de betekenis van termen vindt u in de begrippenlijst.

Heeft u een vraag over uw eigen situatie?

Neem gerust contact op met Paucitas. Paucitas is 24/7 telefonisch bereikbaar, ook ’s avonds en in het weekend. Via het contactformulier reageren wij meestal binnen 1 tot 3 uur en e-mail beantwoorden wij binnen 24 uur.

Contactformulier

Meestal binnen 1 tot 3 uur antwoord

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Wij gebruiken uw gegevens alleen om contact met u op te nemen over uw aanvraag. Meer daarover leest u in onze privacyverklaring.

Wij gebruiken uw gegevens alleen om contact met u op te nemen over uw aanvraag. Meer daarover leest u in onze privacyverklaring.

Veelgestelde vragen

Korte antwoorden op de vragen die wij het vaakst krijgen.

Welke partij stelt de waarde van cryptobezit vast bij een echtscheiding?

Paucitas legt uit: er is geen instelling die dat afgeeft. In de praktijk laat een van de partijen of de rechtbank het vaststellen door een onafhankelijk onderzoeker. Paucitas waardeert per positie op de opgegeven peildatum en vermeldt de koersbron, zodat de berekening te controleren is.

Wie bepaalt de peildatum?

Paucitas legt uit: de advocaat, de notaris of de rechter, afhankelijk van het dossier. Paucitas rekent met de opgegeven datum en legt vast welke datum en welk tijdstip zijn gebruikt.

Wat als mijn ex-partner weigert gegevens aan te leveren?

Paucitas werkt dan met wat er wel is: bankafschriften met stortingen naar een exchange, eerdere aangiften en bekende adressen. Het rapport benoemt welke gegevens ontbreken en wat daardoor niet vast te stellen is. Medewerking afdwingen loopt via uw advocaat.

Kan cryptovermogen in een nalatenschap op dezelfde manier in kaart worden gebracht?

Paucitas: ja, de werkwijze is vergelijkbaar. Vanuit bekende adressen, exchange-overzichten en apparaten wordt vastgesteld welke tegoeden er op de peildatum waren, zodat erfgenamen, notaris en executeur met dezelfde feiten werken.

Doet Paucitas uitspraken over wie waar recht op heeft?

Paucitas: nee. Het rapport beperkt zich tot feitelijke waarnemingen. De verdeling en de juridische duiding zijn aan de advocaat, de notaris of de rechter.

Nederlands expertisebureau

Vanuit Amsterdam, voor heel Nederland

Alles kan volledig digitaal. Liever persoonlijk? Dan bent u van harte welkom bij ons op kantoor, op afspraak.

Paucitas is een onafhankelijk expertisebureau in Nederland dat beleggingsfraude en cryptofraude onderzoekt, de herkomst en legitimiteit van cryptovermogen vaststelt en deskundigheidsrapporten opstelt voor juridische procedures en compliance.

Uw eigen situatie

Leest u dit, dan heeft u waarschijnlijk een vraag over uw eigen situatie. Dat is precies wat Paucitas doet.

De eerste stap is telefonisch contact: bel ons 24/7 op 020 244 5774, of vul het contactformulier in en u hoort binnen 1 tot 3 uur van ons. In dat gesprek kijken wij samen wat er in uw geval feitelijk vast te stellen is en wat Paucitas voor u kan onderzoeken.

Naar het contactformulier

Wij zijn 24/7 bereikbaar op: