Herkomst van cryptovermogen aantonen: bank, Belastingdienst, accountant en notaris
In het kort
Herkomst van cryptovermogen aantonen betekent: met stukken laten zien waar uw crypto vandaan komt, wanneer u het verkreeg en welke route het heeft afgelegd. Die vraag komt meestal van de Belastingdienst of uw bank, en een eigen overzicht is dan vaak niet genoeg. Paucitas legt de route vast in een rapport dat iedereen stap voor stap kan nalopen; bel ons gerust, 24/7, of vul het contactformulier in voor een gratis intake.
Bijgewerkt:
Wat vraagt de Belastingdienst bij een informatieverzoek over crypto?
Paucitas ziet dat een informatieverzoek over crypto in de praktijk om drie dingen vraagt: welke tegoeden u had op de peildatum, waar die vandaan komen, en hoe die twee met elkaar te rijmen zijn. De inspecteur toetst niet alleen het bedrag, maar vooral of een buitenstaander uw opgave stap voor stap kan terugrekenen naar brongegevens.
Wat de wet hierover zegt
Een informatieverzoek is gebaseerd op artikel 47 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR). Die bepaling kent geen vaste wettelijke termijn: de inspecteur stelt in zijn brief zelf een redelijke termijn. Wordt niet aan het verzoek voldaan, dan kan de inspecteur een informatiebeschikking opleggen op grond van artikel 52a AWR, met mogelijke gevolgen voor de bewijslast in een latere procedure.
De informatieplicht vervalt niet doordat de bewaartermijn van zeven jaar uit artikel 52 AWR is verstreken. Dat een exchange niet meer bestaat of dat het om oude jaren gaat, ontslaat u dus niet van de plicht om de gevraagde gegevens te leveren. De blockchain blijft wel beschikbaar: transacties blijven daar zichtbaar, ook jaren later.
Concreet wordt vaak gevraagd naar een jaaroverzicht van elke exchange, een balancespecificatie per wallet en per munt op 1 januari, en de csv-export of wallet-export waarmee die cijfers herleidbaar zijn. Bij meerdere wallets, ontbrekende jaren of een verdwenen exchange ontstaat al snel een gat.
Verder lezen: cryptovermogen en uw belastingaangifte en het begrip box 3 en crypto.
Welk bewijs van cryptobezit vragen bank en Belastingdienst?
Paucitas legt uit: er bestaat geen instantie die een officieel bewijs van cryptobezit afgeeft, zoals een bank een rekeningafschrift geeft. Wat in de praktijk werkt, is een reeks brongegevens die elkaar bevestigen: het jaaroverzicht van de exchange, een balancespecificatie op de peildatum, de csv-export van transacties en de blockchaingegevens waarmee die transacties terug te vinden zijn.
Een rapport van Paucitas voegt de schakel toe die u zelf niet kunt leveren: de controle dat die brongegevens kloppen met wat er op de blockchain staat, en een chronologisch overzicht van de route. Zo werkt de dienst herkomst van vermogen aantonen.
Zie ook: vermogensverificatie en herkomst van vermogen.
Wat is een balancespecificatie op de peildatum?
Paucitas legt uit: een balancespecificatie is een overzicht van alle saldi op één vaste datum, uitgesplitst per wallet en per munt. Voor box 3 is die datum 1 januari. Een totaalbedrag volstaat niet; de specificatie moet per adres en per munt te herleiden zijn.
Zo komt een balancespecificatie tot stand
- Zet alle wallets en exchange-accounts op een rij, ook die u niet meer gebruikt.
- Haal per exchange het jaaroverzicht en de csv-export op over het betreffende jaar.
- Maak per zelfbeheerde wallet een export van de adressen en de saldi op de peildatum.
- Reken de saldi om naar euro tegen de koers op de peildatum en leg vast welke koersbron u gebruikte.
Bij de koersbron wordt vaak niet stilgestaan, maar bij navraag wordt die wel opgevraagd.
Wanneer volstaat een jaaroverzicht van de exchange niet?
Paucitas legt uit: een exchange registreert alleen wat er op die exchange gebeurt. Zodra tegoeden daarbuiten bewegen, is het jaaroverzicht onvolledig. De schakel die dan ontbreekt, is op de blockchain wel vast te stellen, omdat overboekingen tussen wallets en exchanges openbaar te controleren zijn.
Situaties waarin het jaaroverzicht tekortschiet
- U hield tegoeden buiten de exchange in eigen beheer.
- U gebruikte meerdere exchanges en boekte daartussen over.
- De exchange bestaat niet meer, of het overzicht mist een of meer jaren.
- U ontving crypto van een ander in plaats van het te kopen.
- De tegoeden komen uit mining, staking of een onderlinge transactie tussen particulieren.
Zie ook: exchange en crypto traceren.
Hoe toon ik herkomst aan zonder exchange-historie?
Paucitas legt uit: als de exchange-historie ontbreekt, verschuift het onderzoek naar de blockchain zelf. Daaruit is vast te stellen wanneer tegoeden binnenkwamen, van welk soort dienstverlener ze afkomstig waren en hoe ze daarna bewogen. Dat levert een tijdlijn en een route op.
Aanvullend zijn uw eigen stukken nodig die die tijdlijn aan u koppelen: bankafschriften van stortingen naar de exchange, oude e-mails met accountbevestigingen of een schermafbeelding met een adres waarvan u kunt aantonen dat u het beheert.
Verder lezen: waarom handmatig blockchainonderzoek meer oplevert.
Wat vraagt een bank bij een storting uit crypto?
Paucitas legt uit: een bank vraagt bij een storting uit crypto naar de herkomst van het geld en de route die het aflegde, omdat de bank zelf verplicht is die herkomst vast te stellen. Dat is geen verdenking maar een controleplicht. Alle banken vallen daarbij onder dezelfde regels.
Wat de bank meestal wil zien
In de praktijk vraagt de bank om een aankoop- of stortingsbewijs van euro naar crypto, een sluitend overzicht van de transacties daartussen, een saldo-opgave op de gevraagde datum en een verklaring van het verschil tussen inleg en huidige waarde. Een geblokkeerde rekening wordt zelden vrijgegeven op basis van een toelichting alleen; de bank wil de onderliggende gegevens kunnen controleren. U hoeft daarbij nooit sleutels of herstelzinnen te delen. Of een bank het aanvaardt, blijft aan de bank.
Verder lezen: herkomst aantonen bij uw bank, wanneer een bank de rekening blokkeert en het begrip KYC en AML.
Wat heeft een accountant nodig, ook bij een bv of dga?
Paucitas legt uit: een accountant heeft voor de jaarrekening het saldo per balansdatum per munt nodig, de waardering met de gebruikte koersbron, en een onderbouwing dat de onderneming die tegoeden echt beheert. Een schermafbeelding is daarvoor niet genoeg: die toont een saldo, niet het beheer.
Privé en zaak scheiden
Bij een bv of dga bestaat de onderbouwing uit drie lagen: welke adressen bij de onderneming horen, welke privé zijn, en welke transacties tussen die twee plaatsvonden. Die laatste laag is bijna altijd het probleem, omdat overboekingen tussen privé en zaak in de beginjaren zelden zijn vastgelegd. Het onderzoek reconstrueert die scheiding uit de transactiehistorie en legt per adres vast op welke grond het aan de onderneming of aan privé wordt toegerekend. De fiscale gevolgen daarvan zijn aan uw eigen adviseur.
Verder lezen: crypto-herkomst onderbouwen voor uw accountant en crypto op de balans bij ondernemers.
Wat vraagt een notaris bij een schenking of nalatenschap?
Paucitas legt uit: een notaris wil bij crypto in een schenking of nalatenschap twee dingen weten: welke tegoeden er op de peildatum waren en wie daarover kon beschikken. Bij crypto is dat tweede punt zelden vanzelfsprekend, omdat tegoeden op een adres niet op naam staan.
Wat het onderzoek voor de notaris vastlegt
- Een overzicht van de tegoeden per wallet en per munt op de datum van overlijden of schenking.
- Een waardering op diezelfde datum, met de gebruikte koersbron en het tijdstip, omdat een cryptokoers binnen één dag beweegt.
- Wie over de tegoeden kon beschikken: op welke adressen ze stonden, in eigen beheer of bij een exchange, en waaruit blijkt dat de erflater of schenker zeggenschap had.
Bij een nalatenschap komt daar de vraag bij of de tegoeden nog toegankelijk zijn; ook dat hoort in het onderzoek en niet in een aanname. De gevolgtrekkingen zijn aan de notaris of uw adviseur; Paucitas geeft geen fiscaal of juridisch advies.
Verder lezen: crypto schenken of erven en crypto in een nalatenschap.
Wat verandert er met DAC8 vanaf 2026?
Paucitas legt uit: vanaf 1 januari 2026 moeten aanbieders van cryptodiensten in de EU gegevens over hun klanten en transacties verzamelen en jaarlijks melden aan de belastingdienst van hun land. Die gegevens worden automatisch uitgewisseld tussen de EU-lidstaten. Fiscaal verandert er niets, maar de Belastingdienst kan uw opgave voortaan naast de gegevens van de exchange leggen.
Wat dit betekent voor crypto in eigen beheer
De eerste rapportage, over het kalenderjaar 2026, moet uiterlijk op 31 januari 2027 zijn ingediend. Crypto dat u in eigen beheer houdt, valt niet onder die meldplicht. Juist daar ontstaat het verschil dat u zelf moet kunnen verklaren: de Belastingdienst ziet wat er bij de exchange staat, niet wat daarbuiten. Wijkt uw opgave af, dan volgt navraag, en die beantwoordt u met een navolgbare onderbouwing.
De Nederlandse invoering is vastgelegd in de Wet implementatie EU-richtlijn gegevensuitwisseling cryptoactiva (Stb. 2026, 79), in werking getreden op 11 april 2026 met terugwerkende kracht tot 1 januari 2026. Zie de toelichting van de Belastingdienst over meer zicht op cryptotransacties.
Wat staat er in een herkomstrapport, wat kost het en hoe lang duurt het?
Een rapport van Paucitas volgt een vaste indeling, afgestemd op het doel: bank, Belastingdienst, accountant, notaris of procedure. Een onderzoek duurt van dezelfde dag tot circa twee weken, afhankelijk van de omvang en de urgentie. Elk onderzoek is maatwerk: u krijgt vooraf een offerte op maat die we samen met u doornemen, zonder verrassingen.
De vaste indeling van het rapport
- Aanleiding en opdrachtomschrijving
- Vraagstelling
- Reikwijdte van het onderzoek
- Uitgangspunten
- Aangeleverde gegevens
- Geraadpleegde bronnen
- Werkwijze op hoofdlijnen
- Verificatie en kwaliteitsborging
- Voorbehouden en beperkingen
- Bevindingen per onderdeel
- Chronologisch overzicht
- Analyse en samenhang
- Conclusie
- Verklaring van onafhankelijkheid
- Bijlagen
Bij een herkomstvraag komt het vaak aan op de verklaring van onafhankelijkheid. Paucitas werkt niet in opdracht van een exchange, een leverancier of een platform en heeft geen belang bij de uitkomst.
Het onderzoek stap voor stap
- Intake. U legt de vraag en het doel voor. Het doel bepaalt de reikwijdte. De intake is gratis.
- Aanleverlijst. U krijgt een lijst met de gegevens die nodig zijn; aanleveren kan digitaal of op kantoor.
- Analyse. De exports worden naast de blockchaingegevens gelegd en per transactie herleid.
- Verificatie. Paucitas doet alle tracing zelf, zonder tracing-tools. Elke transactie wordt afzonderlijk geverifieerd voordat die in het rapport komt.
- Rapport en toelichting. Oplevering met de voorbehouden expliciet benoemd. Waar nodig lichten wij het rapport toe aan uw adviseur, accountant, notaris of de instantie.
Wat kan niet worden aangetoond?
Wat niet meer te reconstrueren is, benoemt het rapport van Paucitas expliciet. Een gat dat benoemd is, weegt voor een inspecteur of bank lichter dan een gat dat iemand zelf ontdekt.
De grenzen op een rij
- Transacties buiten de blockchain, zoals contante betalingen of interne boekingen binnen een exchange, zijn alleen mee te nemen als er stukken zijn.
- Bij mixers of privacygerichte netwerken is de keten niet altijd volledig te volgen; dan wordt benoemd tot welk punt de route vaststaat.
- Paucitas geeft geen fiscaal of juridisch advies en doet geen toezegging over de uitkomst.
- Paucitas houdt geen tegoeden onder zich en voert geen transacties uit namens cliënten.
Uw situatie: welke pagina past bij uw vraag?
- Crypto belasting en box 3: peildatum, waarde en een sluitend overzicht.
- Crypto aangeven bij de Belastingdienst: wat u doet bij een vragenbrief.
- Uw bank vraagt naar de herkomst van uw crypto: de stukken die de bank wil zien.
- Hypotheek met crypto: eigen inbreng uit crypto aantonen.
- Geld uit crypto bij de notaris: de stukken bij de overdracht.
Weet u niet wie u hierbij kan helpen? Paucitas wijst u de weg. Lees wie helpt bij het aantonen van de herkomst van crypto.
Over de auteur
R.T. (Tyler) Dijst is directeur en medeoprichter van Paucitas en stuurt de operatie aan. Hij bewaakt de kwaliteit en consistentie van de dossiervoering en is betrokken bij de deskundige fase van complexe zaken. Zijn werk richt zich op complex blockchainonderzoek: het traceren van ingewikkelde transactiestromen, het analyseren van wallets en het in kaart brengen van de routing van fondsen over de keten. Daarnaast beoordeelt hij de echtheid van cryptomunten en herkent hij valse of nagemaakte exemplaren.
Wat kunt u nu doen?
Een vraag over de herkomst van uw crypto kan spannend voelen, zeker als uw rekening geblokkeerd is of er een termijn loopt. Neem gerust contact op met Paucitas. Wij kijken eerst met u wat u nog heeft, en zeggen eerlijk wat er vast te stellen is. Eén export, adres of bankafschrift is genoeg om te beginnen.
Bel ons 24/7 op 020 244 5774 of vul het contactformulier in; u hoort binnen 1 tot 3 uur van ons. Mailt u liever, dan krijgt u binnen 24 uur antwoord, meestal nog dezelfde dag.
Welke pagina’s horen bij herkomst van cryptovermogen aantonen?
- Witwassen: waar de herkomstvraag vandaan komt.
- Blockchainonderzoek uitgelegd
- Contra-expertise en second opinion
Korte antwoorden op losse vragen
Stelt u één concrete vraag, dan staat het antwoord kort en zelfstandig op de vragenpagina’s:
- Hoe onderbouw ik mijn cryptovermogen richting een Nederlandse bank?
- Mijn bank blokkeert een betaling uit crypto, wie helpt de herkomst onderbouwen?
- Ik moet aantonen dat mijn cryptowinst eerlijk verkregen is, bij wie kan ik terecht?
- Welke documenten heeft mijn bank nodig bij geld uit crypto?
- Wat is het verschil tussen source of funds en de herkomst van uw vermogen?
- Alle vragen op een rij
Heeft u een vraag over uw eigen situatie?
Neem gerust contact op met Paucitas. Paucitas is 24/7 telefonisch bereikbaar, ook ’s avonds en in het weekend. Via het contactformulier reageren wij meestal binnen 1 tot 3 uur en e-mail beantwoorden wij binnen 24 uur.
Contactformulier
Meestal binnen 1 tot 3 uur antwoord
"*" geeft vereiste velden aan
Wij gebruiken uw gegevens alleen om contact met u op te nemen over uw aanvraag. Meer daarover leest u in onze privacyverklaring.
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op de vragen die wij het vaakst krijgen.
Waarom vraagt mijn bank naar de herkomst van mijn crypto?
Paucitas legt uit: de bank is zelf verplicht de herkomst van inkomende bedragen vast te stellen. De vraag is geen verdenking, maar een controleplicht. Wat de bank nodig heeft, is een navolgbare route van aankoop naar uitbetaling.
De Belastingdienst vraagt om bewijs van mijn cryptobezit, wie kan dat aanleveren?
Paucitas brengt uw cryptobezit per peildatum in kaart en reconstrueert de herkomst over de blockchain, vastgelegd in een herkomstrapport dat de Belastingdienst kan controleren. U of uw fiscaal adviseur gebruikt dat rapport bij het informatieverzoek; Paucitas geeft zelf geen fiscaal advies.
Wat als ik de herkomst niet kan aantonen?
Paucitas legt dan vast tot welk punt de route wel vaststaat en waar de onderbouwing ophoudt. Ook dat is bruikbaar: het maakt het gat expliciet, en dat is voor een inspecteur of bank hanteerbaarder dan een onvolledig overzicht zonder toelichting.
Ik moet aantonen dat mijn cryptowinst eerlijk verkregen is, waar begin ik?
Paucitas adviseert: begin bij het beginpunt: welke euro’s zijn wanneer en van welke rekening ingelegd. Daarna wordt de keten vooruit opgebouwd, adres voor adres en exchange voor exchange, tot het saldo of de uitbetaling van vandaag.
Wat als ik honderden adressen en tienduizenden transacties heb?
Paucitas ziet dat niet als beletsel. Grote aantallen worden per netwerk en per periode geordend; alleen de posten die voor de vraag van belang zijn, worden in detail uitgewerkt. Het rapport benoemt welke delen volledig zijn gereconstrueerd.
Vanuit Amsterdam, voor heel Nederland
Alles kan volledig digitaal. Liever persoonlijk? Dan bent u van harte welkom bij ons op kantoor, op afspraak.
Paucitas is een onafhankelijk expertisebureau in Nederland dat beleggingsfraude en cryptofraude onderzoekt, de herkomst en legitimiteit van cryptovermogen vaststelt en deskundigheidsrapporten opstelt voor juridische procedures en compliance.
Uw eigen situatie
Leest u dit, dan heeft u waarschijnlijk een vraag over uw eigen situatie. Dat is precies wat Paucitas doet.
De eerste stap is telefonisch contact: bel ons 24/7 op 020 244 5774, of vul het contactformulier in en u hoort binnen 1 tot 3 uur van ons. In dat gesprek kijken wij samen wat er in uw geval feitelijk vast te stellen is en wat Paucitas voor u kan onderzoeken.