Een crypto fraude onderzoek stelt vast wat er feitelijk met uw geld is gebeurd: naar welke adressen het is gegaan, via welke tussenstappen, en op welk punt de route uitkomt bij een dienstverlener die aan identificatie van klanten is gebonden. Paucitas legt die keten navolgbaar vast in een rapport dat een advocaat, curator, accountant of rechter kan gebruiken. Het onderzoek doet geen uitspraak over schuld en belooft geen herstel van tegoeden. Het levert de feitelijke onderbouwing waarop een volgende stap kan worden gebaseerd.
Op deze pagina
- Wat is een crypto fraude onderzoek en wanneer heeft het zin?
- Hoe wordt een vermoeden van beleggingsfraude onderzocht?
- Hoe stelt u vast of een platform bestaat en of u er nog toegang hebt?
- Wat kunt u in de eerste uren na een overboeking doen?
- Hoe wordt de route van uw geld gereconstrueerd?
- Wat gebeurt er als het spoor bij een exchange eindigt?
- Waarom is een recovery-scam het tweede risico?
- Wat kunt u met een rapport bij aangifte of een civiele procedure?
- Welke signalen wijzen op fraude en niet op een slechte belegging?
- Wat staat er in een fraudeonderzoeksrapport en hoe lang duurt het?
- Hoe verloopt een fraudeonderzoek stap voor stap?
- Welke rol spelen politie, toezichthouders en banken hierin?
- Wat kan een fraudeonderzoek niet?
- Veelgestelde vragen
Wat is een crypto fraude onderzoek en wanneer heeft het zin?
Bij een vermoeden van fraude is iemand bewogen tot het overmaken van crypto, of van geld dat vervolgens in crypto is omgezet. Een onderzoek begint niet bij de vraag wie daarachter zit, maar bij de vraag wat er verifieerbaar is gebeurd: welke transacties zijn uitgevoerd, vanaf welke wallet of rekening, naar welke bestemming, en wat daarvan op de blockchain is terug te vinden.
Het heeft zin zodra er één aanknopingspunt is: een transactiehash, een ontvangend adres, een berichtenwisseling of een bankafschrift. Ook zonder volledige historie is er in de praktijk meer vast te stellen dan mensen verwachten, omdat elke overboeking op een publieke blockchain een spoor achterlaat dat niet achteraf kan worden gewist. Ontbreekt elk aanknopingspunt, dan is de eerste stap het ordenen van wat er nog wel is.
Verder lezen: het begrip cryptofraude en blockchain-transactie.
Hoe wordt een vermoeden van beleggingsfraude onderzocht?
Bij beleggingsfraude is de inleg vaak in meerdere stappen gedaan, over een langere periode, en op verzoek van iemand die zich voordeed als adviseur of accountmanager. Het onderzoek reconstrueert de volgorde: welke stortingen zijn gedaan, op welke data, naar welke adressen, welke rendementen zijn getoond en of daar op de blockchain een tegenhanger bij hoort.
Een terugkerend beeld is dat de getoonde winst nooit een on-chain equivalent heeft gehad. Het bedrag op het dashboard was dan een weergave in een database van de aanbieder, geen tegoed dat ergens stond. Dat verschil is met stukken vast te stellen en is voor een aangifte of een civiele procedure een wezenlijk gegeven, omdat het de vraag verschuift van koersverlies naar de vraag of er ooit een belegging is geweest.
Verder lezen: beleggingsfraude, boiler room en de blog beleggingsfraude met crypto herkennen.
Hoe stelt u vast of een platform bestaat en of u er nog toegang hebt?
Voordat er iets anders gebeurt, wordt vastgesteld of het platform waar uw tegoeden zouden staan daadwerkelijk bestaat en of u nog over toegangsgegevens beschikt. Een dienstverlener die niet meer reageert, een website die van naam wisselt of een app die uit de winkel verdwijnt is geen sluitend bewijs, maar wel reden om die vraag als eerste te beantwoorden. Het antwoord bepaalt namelijk wat er daarna nog mogelijk is.
Paucitas houdt zelf geen tegoeden onder zich en voert geen transacties uit namens cliënten. Wat wel gebeurt, is vastleggen wat er over de aanbieder te achterhalen is: onder welke namen en domeinen hij is opgetreden, welke adressen hij gebruikte voor het ontvangen van stortingen en of daar bewegingen op zichtbaar zijn. Ook de mate waarin u zelf nog toegang hebt tot uw wallet wordt in het rapport benoemd, omdat dat bepaalt welke vervolgstappen realistisch zijn.
Zie ook: nep crypto-platform en de blog nep crypto-platforms herkennen.
Wat kunt u in de eerste uren na een overboeking doen?
Leg vast wat u hebt en verwijder niets, ook niets dat achteraf onbelangrijk lijkt: de transactiehash, het ontvangende adres, schermafbeeldingen van het dashboard, de volledige berichtenwisseling en de bankafschriften van de betrokken periode. Wie later een rapport wil laten opstellen, heeft aan die vastlegging meer dan aan een reconstructie uit het hoofd.
Snelheid speelt een rol: zolang een tegoed nog bij een dienstverlener staat, is er meer mogelijk dan daarna. Een melding bij de betrokken exchange of bank en een aangifte zijn daarbij de gebruikelijke route, en juist daar helpt een onderbouwd rapport: het maakt concreet wat er is gebeurd, welke transacties het betreft en waar de tegoeden zijn beland. Paucitas levert die onderbouwing en denkt mee over de volgorde waarin u die stappen zet.
Verder lezen: de blog de eerste stappen om gestolen crypto te traceren en de situatiepagina gestolen crypto traceren.
Hoe wordt de route van uw geld gereconstrueerd?
De reconstructie begint bij het adres of de transactie die u hebt aangeleverd en volgt de bewegingen daarna: splitsingen over meerdere adressen, omzettingen naar een stablecoin, overstappen naar een andere blockchain en samenvoegingen bij een adres dat bij een dienstverlener hoort. Die stappen worden niet samengevat maar per transactie vastgelegd.
Paucitas gebruikt geen geautomatiseerde analysesoftware, in geen enkele rol. Elke transactie en elke transactiehash wordt afzonderlijk geverifieerd voordat die in een rapport wordt opgenomen.
Zie ook: ketenreconstructie, peel chain, cross-chain en cash-out punt.
Wat gebeurt er als het spoor bij een exchange eindigt?
Een cash-out punt is een dienstverlener waar crypto in gewoon geld wordt omgezet of waar een tegoed op naam staat. Zulke partijen zijn doorgaans gebonden aan identificatie van hun klanten. Daarmee is niet gezegd dat een naam bekend wordt: die gegevens verstrekken zij niet aan een onderzoeksbureau, en dat hoort ook zo.
Wat het rapport doet, is vastleggen naar welke dienstverlener de tegoeden zijn gegaan, op welk moment en voor welk bedrag, zodat uw advocaat, de politie of het openbaar ministerie die informatie via de daarvoor bestemde kanalen kan opvragen. Paucitas stelt niet zelfstandig vast wie er achter een adres schuilgaat. Het onderzoek brengt de route tot aan die grens, en benoemt expliciet waar die grens ligt.
Verder lezen: exchange, KYC en AML en de blog van adres naar exchange.
Waarom is een recovery-scam het tweede risico?
Wie geld kwijt is, wordt vaak binnen enkele dagen benaderd door iemand die aanbiedt het terug te halen, tegen vooruitbetaling. Dat is een tweede vermoeden bovenop het eerste en het patroon is inmiddels goed beschreven: een succesverhaal, een deadline, en een bedrag dat vooraf moet worden overgemaakt. Paucitas haalt geen tegoeden terug, belooft geen resultaat en werkt nooit tegen een percentage van een teruggehaald bedrag. Wat Paucitas doet is onderzoek: vaststellen wat er is gebeurd en dat navolgbaar vastleggen.
Waar u een dergelijk aanbod aan herkent, staat beschreven bij het begrip recovery-scam. Datzelfde geldt voor berichten die uit naam van Paucitas worden verstuurd; daarover staat een aparte waarschuwing op de site.
Wat kunt u met een rapport bij aangifte of een civiele procedure?
Een rapport maakt een melding concreet. In plaats van de mededeling dat er crypto is verdwenen, staat er welke bedragen op welk moment naar welk adres zijn gegaan, via welke tussenstappen, en bij welke dienstverlener de keten uitkomt. Dat verkort het werk van degene die de melding moet beoordelen en maakt de zaak beoordeelbaar op stukken in plaats van op een verhaal.
In een civiele procedure dient het rapport als feitelijke onderbouwing van de vordering, en in een geschil over een eerder rapport als contra-expertise. Paucitas beperkt zich in beide gevallen tot feitelijke waarnemingen en het onderzoek daarvan.
Zie ook: aangifte, civiele procedure, bewijskracht en het onderwerp deskundigenrapport voor de rechtbank.
Welke signalen wijzen op fraude en niet op een slechte belegging?
Een verlies op een belegging is geen fraude. Het onderscheid zit in de vraag of er ooit een tegoed heeft bestaan en of de gepresenteerde cijfers een tegenhanger op de blockchain hebben. De volgende punten komen in dossiers terug:
- een gegarandeerd rendement of een vast maandpercentage, terwijl de onderliggende markt beweegt;
- druk om snel te storten of bij te storten, vaak met een aflopende termijn;
- een tegoed dat alleen in het dashboard van de aanbieder bestaat en niet als adres of transactie is aan te wijzen;
- een uitbetaling die pas mogelijk is nadat eerst belasting, boete of kosten zijn betaald;
- wisselende handelsnamen achter hetzelfde domein, dezelfde teksten of dezelfde ontvangstadressen;
- een adviseur die uitsluitend via een berichtenapp bereikbaar is en telefonisch contact vermijdt.
Geen van deze punten is op zichzelf sluitend, en de conclusie dat er sprake is van fraude is niet aan een onderzoeksbureau. Wat de punten wel doen, is bepalen waar een onderzoek begint en welke gegevens als eerste moeten worden opgevraagd. Het rapport spreekt daarom over een vermoeden en over een platform dat niet blijkt te bestaan, niet over daders.
Zie ook: honeypot-token, koersmanipulatie, pig butchering en romance scam.
Wat staat er in een fraudeonderzoeksrapport en hoe lang duurt het?
Een rapport van Paucitas volgt een vaste indeling. Niet elk rapport bevat alle onderdelen, de omvang varieert met het dossier, en de indeling wordt afgestemd op het doel van het rapport.
- Aanleiding en opdrachtomschrijving
- Vraagstelling
- Reikwijdte van het onderzoek
- Uitgangspunten
- Aangeleverde gegevens
- Geraadpleegde bronnen
- Werkwijze op hoofdlijnen
- Verificatie en kwaliteitsborging
- Voorbehouden en beperkingen
- Bevindingen per onderdeel
- Chronologisch overzicht
- Analyse en samenhang
- Conclusie
- Verklaring van onafhankelijkheid
- Bijlagen
Onderdeel veertien, de verklaring van onafhankelijkheid, weegt in een fraudedossier zwaar. Paucitas werkt niet in opdracht van een exchange, een softwareleverancier of een partij die bij de zaak betrokken is, en heeft geen belang bij de uitkomst van het onderzoek. Een advocaat, officier van justitie of rechter wil dat expliciet in het rapport terugvinden, omdat het bepaalt hoeveel gewicht aan de bevindingen kan worden gegeven.
Doorlooptijd. Een onderzoek van Paucitas duurt, afhankelijk van de omvang van het dossier en de urgentie, tussen één werkdag en twee weken. Een spoedrapport kan binnen één werkdag worden opgeleverd en in uitzonderlijke gevallen dezelfde dag. Een regulier onderzoek is doorgaans binnen drie werkdagen gereed. Bij dossiers met veel transacties, meerdere wallets of ontbrekende historie loopt de doorlooptijd op tot circa twee weken. Voor spoedopdrachten geldt een toeslag.
Kosten. Paucitas werkt met een vast tarief op basis van uw situatie. Soms hanteren wij in overleg een uurtarief, maar de uren worden altijd vooraf vastgezet, zodat u nooit voor verrassingen komt te staan. Er wordt niet met een onderzoek gestart voordat de kosten zijn doorgenomen en akkoord bevonden.
Zie ook: crypto-onderzoeksrapport en de blog een blockchain-rapport dat standhoudt in de rechtbank.
Hoe verloopt een fraudeonderzoek stap voor stap?
Aanlevering van gegevens verloopt digitaal of op kantoor. Per zaak wordt een aanleverlijst verstrekt waarin staat welke gegevens nodig zijn. Waar nodig begeleidt Paucitas het verzamelen en aanleveren daarvan.
- Intake. U beschrijft wat er is gebeurd en welke vraag u beantwoord wil hebben. Daarbij wordt vastgesteld of het onderzoek zinvol is en welke uitkomst realistisch is.
- Aanleverlijst. U ontvangt een overzicht van de gegevens die nodig zijn: transacties, adressen, exports, correspondentie en bankafschriften.
- Vaststellen van het uitgangspunt. Bestaat de aanbieder, en hebt u nog toegang tot uw wallet of account? Dat bepaalt de reikwijdte.
- On-chain reconstructie. De transacties worden per stap gevolgd en vastgelegd met hash, tijdstip en bedrag.
- Administratief onderzoek. Naast de blockchaingegevens wordt vastgelegd wat er over de betrokken partij of aanbieder openbaar te achterhalen is: registratiegegevens van het gebruikte domein, waaronder de registratiedatum en de geregistreerde gegevens, vermeldingen in openbare handelsregisters, eerdere of parallelle handelsnamen achter hetzelfde domein, publicaties van toezichthouders en openbaar toegankelijke rechtspraak. Daarnaast wordt de documentatie beoordeeld die u zelf aanlevert. Er worden uitsluitend openbaar toegankelijke bronnen geraadpleegd en gegevens die u zelf ter beschikking stelt.
- Verificatie. Bevindingen worden nagelopen op een tweede bron of een tweede methode voordat zij in het rapport komen.
- Rapport. Oplevering volgens de vaste indeling, met een expliciete verklaring van onafhankelijkheid en een opsomming van de beperkingen.
- Toelichting en opvolging. Waar dat in het dossier van toepassing is, wordt het rapport toegelicht aan uw advocaat, accountant, notaris, de rechtbank of aan de instantie die de melding behandelt. Komen er later nieuwe gegevens beschikbaar, dan kan het rapport worden aangevuld. Wat hierbij passend is, hangt af van het type onderzoek en de gemaakte afspraken.
Verder lezen: de blog hoe een blockchaintransactie wordt onderzocht en handmatig onderzoek tegenover geautomatiseerde tools.
Welke rol spelen politie, toezichthouders en banken hierin?
Aangifte doet u zelf; Paucitas doet dat niet namens u. Wat een rapport toevoegt, is dat de melding met stukken is onderbouwd en dat de keten navolgbaar is beschreven. In dossiers waarin het spoor bij een dienstverlener eindigt, is dat het verschil tussen een melding die blijft liggen en een melding waarmee verder kan worden gewerkt.
Toezichthouders houden registers en waarschuwingslijsten bij. Dat een aanbieder niet in een register staat of juist op een waarschuwingslijst voorkomt, kan in het rapport als feit worden vastgelegd, met vindplaats en datum. Het is een waarneming, geen juridische conclusie. Waar dat voor uw situatie van belang is, kan Paucitas dit desgewenst raadplegen en meenemen in het onderzoek. Paucitas is zelf non-custodiaal, houdt geen tegoeden onder zich en valt daarmee niet onder de vergunningplicht voor aanbieders van cryptodiensten.
Zie ook: KYC en AML, witwassen en de blog wat de instanties niet begrijpen over crypto- en beleggingsfraude.
Wat kan een fraudeonderzoek niet?
Dit blok is bewust volledig. Wat een onderzoek niet kan, bepaalt de waarde van wat het wel kan.
- Paucitas stelt niet zelfstandig vast wie er achter een cryptoadres schuilgaat. Wel wordt vastgelegd naar welke dienstverlener of partij tegoeden zijn gegaan, zodat die informatie via de daarvoor bestemde kanalen kan worden opgevolgd.
- Paucitas houdt zelf geen tegoeden onder zich en voert geen transacties uit namens cliënten. Bij een dossier wordt eerst vastgesteld of het platform waar de tegoeden zouden staan bestaat en of er toegangsgegevens zijn.
- De nadruk ligt op onderzoek en onderbouwing. In het rapport wordt expliciet benoemd in welke mate er nog toegang is tot de betrokken wallet, omdat dat bepaalt wat er feitelijk is vast te stellen.
- Paucitas doet geen toezegging over de uitkomst van een onderzoek.
- Een rapport van Paucitas beperkt zich tot feitelijke waarnemingen en het onderzoek daarvan.
- Transacties die buiten de blockchain hebben plaatsgevonden, zoals contante betalingen of interne boekingen binnen een exchange, zijn niet zichtbaar in blockchaingegevens. Die worden alleen meegenomen als er onderliggende stukken beschikbaar zijn.
- Bij gebruik van mixers of privacygerichte netwerken is de keten niet altijd volledig te volgen. In dat geval wordt expliciet benoemd tot welk punt de route wel is vast te stellen.
- Paucitas geeft geen fiscaal of juridisch advies.
Veelgestelde vragen
Kan gestolen crypto worden teruggehaald?
Paucitas doet geen toezegging over de uitkomst en werkt nooit tegen een percentage van een teruggehaald bedrag. Wat het onderzoek wél doet, is vaststellen waar de tegoeden naartoe zijn gegaan en dat navolgbaar vastleggen, tot aan het punt waar de route een dienstverlener bereikt. Dat is precies de onderbouwing die nodig is om een volgende stap te kunnen zetten.
Gaat het om een wallet die u rechtmatig bezit en waartoe u de toegang bent kwijtgeraakt, dan is de vraag een andere. Dan wordt onderzocht of herstel technisch mogelijk is. Of dat lukt, hangt af van de gegevens die nog beschikbaar zijn: een gedeeltelijke of volledige herstelzin, een bestand, een aantekening of een ander aanknopingspunt. Weet u niet of wat u nog heeft bruikbaar is, neem dan gerust contact op.
Heeft een onderzoek nog zin als het maanden geleden is gebeurd?
Ja. Een transactie op een publieke blockchain blijft zichtbaar, ook jaren later. Wat wel verandert is de kans dat een tegoed nog ergens staat. De reconstructie van de route is niet aan een termijn gebonden; de vervolgstappen wel.
Ik heb alleen een transactiehash. Is dat genoeg om te beginnen?
Meestal wel. Met één hash is het ontvangende adres bekend en daarmee de eerste stap van de keten. Meer gegevens maken het onderzoek completer, maar één aanknopingspunt is genoeg voor een eerste beoordeling.
Wordt duidelijk wie er achter het ontvangende adres zit?
Nee. Paucitas stelt niet zelfstandig vast wie een adres beheert. Wat wordt vastgelegd is naar welke dienstverlener de tegoeden zijn gegaan, zodat die informatie via de daarvoor bestemde kanalen kan worden opgevraagd.
Moet ik eerst aangifte doen voordat ik onderzoek laat uitvoeren?
Dat hoeft niet, en het is ook geen voorwaarde. In de praktijk helpt het wel: een aangifte die met een rapport is onderbouwd, is voor de behandelaar concreter dan een melding zonder stukken.
Wat als het platform is verdwenen en ik niet meer kan inloggen?
Dan wordt eerst vastgesteld wat er over de aanbieder te achterhalen is en welke adressen hij gebruikte. Zonder toegang tot uw account is een deel van de administratie weg, maar de stortingen die u zelf hebt gedaan zijn nog wel te volgen.
Hoe lang duurt een fraudeonderzoek?
Tussen één werkdag en circa twee weken, afhankelijk van de omvang van het dossier en de urgentie. Een regulier onderzoek is doorgaans binnen drie werkdagen gereed. Voor spoedopdrachten geldt een toeslag.
Hoe snel reageert Paucitas op een vraag?
Paucitas reageert doorgaans binnen enkele minuten tot een uur en in vrijwel alle gevallen dezelfde werkdag.
Welke pagina’s horen bij dit onderwerp?
Begrippen
- Cryptofraude — wat er onder de verzamelterm valt en wat niet.
- Beleggingsfraude — inleg op verzoek van een zogenaamde adviseur.
- Boiler room — de verkoopmethode achter veel dossiers.
- Pig butchering — opbouw van vertrouwen voorafgaand aan de inleg.
- Recovery-scam — het aanbod om tegen vooruitbetaling geld terug te halen.
- Nep crypto-platform — een aanbieder die bij nader onderzoek niet blijkt te bestaan.
- Phishing — het aftroggelen van toegang in plaats van geld.
- Cash-out punt — waar de keten uitkomt bij een dienstverlener.
- Ketenreconstructie — hoe de route stap voor stap wordt vastgelegd.
- Aangifte — wat een melding concreet maakt.
Situaties
- Gestolen crypto traceren — voor dossiers waarin tegoeden zonder uw medewerking zijn weggehaald.
- Wallet-onderzoek na diefstal of hack — voor dossiers waarin de wallet zelf het beginpunt is.
Verwante onderwerpen
- Blockchainonderzoek uitgelegd — de methode achter dit onderzoek.
- Deskundigenrapport voor de rechtbank — als het dossier naar een procedure gaat.
- Herkomst van vermogen aantonen — als de vraag niet fraude is maar onderbouwing.
Wat kunt u nu zelf doen?
Begin met vaststellen wat u nog heeft: welke transacties, over welke periode, per wallet, per exchange en per bankrekening. Ontbreekt er een export of een periode, dan weet u precies waar het onderzoek moet beginnen.
Wat u kunt aanleveren
Een onderzoek begint bij één aanknopingspunt. Dat kan een transactie zijn, een adres, een foto of schermafbeelding van een wallet, of de communicatie die u met een partij heeft gehad. Ook zonder volledige administratie is er in de praktijk meer vast te stellen dan mensen verwachten.
Wat verder helpt, afhankelijk van uw situatie:
- overzichten en exports van de exchanges waar u een account heeft
- adressen van uw eigen wallets
- bankafschriften over de betrokken periode
- correspondentie, berichten en schermafbeeldingen
Welke gegevens in uw dossier nodig zijn, verschilt per zaak. Na een eerste gesprek ontvangt u een aanleverlijst die op uw situatie is toegesneden.
Aanleveren kan bij ons op kantoor of digitaal via diverse methodes.
Paucitas reageert doorgaans binnen enkele minuten tot een uur en in vrijwel alle gevallen dezelfde werkdag. Paucitas is 24/7 telefonisch bereikbaar op 020 244 5774.
Over de auteur
S.E. (Simcha) Schrijver is directeur en medeoprichter van Paucitas. Hij richt zich op blockchainonderzoek, het traceren van cryptovermogen, waarheidsbevinding, onderzoek naar beleggingsfraude en contra-expertise, en op het opstellen van deskundigen- en expertiserapporten voor particulieren, bedrijven, advocaten, rechtbanken en instanties. Hij verzorgde onder meer een NOvA-geaccrediteerde cursus over cryptovaluta, blockchain en wallets voor strafrechtadvocaten en -juristen.
Paucitas is een expertisebureau voor cryptovaluta en blockchain. Onderzoek is onze dagelijkse praktijk: inmiddels zijn honderden dossiers behandeld, uiteenlopend van individuele zaken tot onderzoeken voor advocaten, instanties en ondernemingen. Simcha Schrijver is meermaals opgetreden in procedures en heeft rapporten geleverd die in rechtszaken zijn gebruikt.